Kalça Kırığı

Kalça eklemi uyluk kemiğinin üst bölgesini (boyun ve etrafı) ilgilendiren kırıklardır.bu kırıklar her yaşta görülebilirken sıklıkla osteoporoza bağlı olarak yaşlılık döneminde görülmektedir. Yaşlılık döneminde beş yaşlıdan birinde görülebilirler. Ülkemizde ve dünyada binlerce yaşlı hasta kalça kırığı yaşayıp bu nedenle tedavi görmektedirler.

Kalça kırığı gençlerde yüksek enerjili travmalar da görülebilirken yaşlılarda osteporoza bağlı olarak basit travmalarda bile görülebilir. Osteoporoz (kemik erimesi) menapoz sonrası kadınlarda hızlandığı için kadınlarda daha sık görülmektedir. Zayıf bir kemik evde halıya takılıp düşmesinden bile kırık gelişebilmektedir.

İleri yaşla birlikte sıklıkla olan tansiyon düzensizliği, görme bozukluğu, reflekslerde ve kas güçlerinde azalma kişiyi düşmeye yatkın hale getirir. Yaşlı bir insanın ayaktayken yere düşmesi kalça kırığı için yeterli enerjinin çok daha fazlasını oluşturmakla birlikte düşmelerin % 2 den azı kalça kırığıyla sonuçlanmaktadır.

Pozisyonu bozulmuş kırıklarda hasta yürüyemez, kalça bölgesinde çok ağrı hissedeceğinden dolayı acil servise başvurur. Basit bir röntgen ile tanı konulabilir. Ama bazen ayrışmamış kırıklarda bilgisayarlı tomografi ve mr çekilmesi gerekmektedir. Yaşlılarda açıklanamayan kalça ve kasık ağrılarında kalça kırıklar hep akılda tutulmalıdır.

Kalça kırıklarında hasta bir an önce eski hayatına döndermek hedeflendirğinden dolayı cerrahi tek seçenek tedavidir. Cerrahi olarak da iki yöntem uygulanabilir. İlk seçenek olarak kırık parçaları bir araya getirip kaynatmaya (osteosentez) yönelik olarak yapılan ameliyatlardır. Eğere osteosentez ameliyatları elvermiyorsa ikinci tercih olarak protez ameliyatı düşünülebilir. Bu ameliyatta kırık parça tamamen uzaklaştırılıp yerine protez malzemesi konulmaktadır. Bu ameliyat ileri yaş hastalarda tam yük vermek gereken hastalarda tercih edilmelidir.

Kalça kırık hastası ameliyat olmazsa, Yaşlılarda güçlükle dengede olan organ sistemleri ve ruhsal durum kalça kırığıyla tamamen bozulur. Metabolik dengeler alt üst olur. Şeker hastalığı, kalp hastalığı, akciğer hastalığı gibi önceden var olan hastalıklar giderek ağırlaşır. Kırık ufak hareketlerle dahi çok ıstırap verdiğinden tuvalet ihtiyacının karşılanması ve temizliğin sağlanması hem hasta hem de bakımı sağlayan kişilere ciddi zorluk oluşturur. Yatağa temas eden yerlerde bası yaraları çıkabilir. Uzun süreli yatağa bağımlılık sağlıklı bir yaşamla bağdaşmamaktadır.

Hasta ameliyat edilmeden aylarca bakım ve destek tedavisiyle hayatta tutulabilmişse bile kalça kırıklarının büyük kısmı kendiliğinden kaynamaz. Bu da yürümeye engel teşkil eden ciddi sakatlık bırakacaktır.